محمد موسوى بجنوردى
89
علم اصول ( فارسى )
فصل سوم گفتارى دربارهء إجزاء مسألهء « إجزاء » از مباحث پربار اصولى و داراى آثار و نتايج فراوان در فروعات فقهى است . طرح مسئله بدين گونه است : آيا به انجام رساندن مأمور به با تمامى شرايط و اجزايى كه در آن اعتبار شده است ، مقتضى اجزاء و ساقط شدن امر مولا هست يا نه ؟ بدين معنى كه آيا نفس انجام مأمور به ، به اينگونه ، اقتضاى آن را ندارد كه بار ديگر نخواهيم همان مأمور به با عنوان « ادا » يا « قضا » به انجام برسد ؟ بايد دانست كه متعلق امر قهرا با آنچه در خارج انجام مىيابد منطبق است و اين انطباق عقلا باعث سقوط امر به مأمور به خواهد بود . زيرا اگر اين انطباق مسقط امر نباشد ، اجزاى ديگر امر نيز همين وضع را خواهند داشت ، چون حكم امثال در موارد جواز و عدم جواز يكى است . اما زمانى كه امر ساقط گردد ، موجبى براى ايجاد ثانى آن نيست ، از آن